با توجه به اینکه قبلا دوستان زیادی در مورد Frimware از من پرسیده بودند مطلبی خلاصه در این مورد و نحوه استفاده از آن می‌نویسم که امیدوارم مفید واقع شود. البته در این مقاله، در بخش نحوه استفاده از Firmware بر روی یک دوربین‌ کانن به عنوان نمونه توضیح می‌دهم، ولی اصول و مفهوم در مورد بقیه مارکها و مدلها یکسان است و روش نصب و استفاده در مورد هر دوربین همراه با خود نرم افزار ارائه می شود که باید قبل از نصب حتما مطالعه شود.
همانطور که می‌دانید در دوربین‌های دیجیتال بجای فیلم یک صفحه ثبت تصویر بنام CCD یا سنسور تصویر قرار دارد که تنها چیزی را که ثبت می‌کند ماتریسی از اطلاعات شدت نورهای مختلف به سه رنگ اصلی سبز، آبی و قرمز است. برای تبدیل شدن این اطلاعات خام به یک تصویر زیبا که به صورت یک فایل تصویری استاندارد روی حافظه ضبط می‌شود، باید راه دور و درازی طی شود. پردازش این حجم وسیع از اطلاعات (مثلا در یک دوربین 5 مگاپیکسلی باید اطلاعات حداقل پنج میلیون نقطه پردازش شود) درون پردازنده اصلی دوربین و با استفاده از یک نرم افزار که درون این چیپ پردازشگر قرار داده شده (نرم افزار داخلی دوربین یا FirmWare ) کنترل می‌شود.

بسیاری از قابلیتهای خاص که در یک دوربین قرار داده شده است، مثل جلوه‌های ویژه، تنظیم‌های پیش نهاده برای منظره‌های مختلف، تصحیحات تصویری روی عکس، جبران نوری، محدوده بندی، فرمت‌های فایل مختلف و... حاصل این نرم افزار داخلی می‌باشد تا سخت افزار دوربین شما. بخشی از این نرم افزار همانند یک نرم افزار ویرایش تصویر عمل می کند و با ایجاد جلوه های خاص روی عکس، برای بهبود کیفیت عکس تغییراتی در آن ایجاد می کند. همچنین این نرم افزار وظیفه کنترل سخت افزار دوربین را بر عهده دارد و مجموعه عملیاتی که برای گرفتن عکس در دوربین انجام می شود را مدیریت می نماید. در مقایسه با کامپیوتر، این نرم افزار هم یک سیستم عامل محسوب می شود و هم یک نرم افزار ویرایش تصویر.
بنابر این شاید یک شرکت با استفاده از یک سخت افزار ثابت بتواند چند مدل مختلف دوربین به بازار عرضه نماید که در آنها فقط شکل بدنه دوربین و نرم افزار داخلی آن را تغییر داده باشند، که در صنعت دوربین‌های دیجیتال، برای خالی نبودن بازار از دوربین جدید و در دست نگاه داشتن بازار کاری مرسوم است! پس از این به بعد بد نیست در هنگام خرید مدلهای دوربین جدید مقایسه ای بین دوربین جدید و گران عرضه شده و دوربین های قبلی آن مدل داشته باشید تا واقعا ببینید پول اضافه ای که می پردازید ارزشش را دارد یا نه.
شرکتهای معتبر معمولا بعد از تولید یک دوربین هر از چند گاهی با رفع ایرادات احتمالی در نرم افزار داخلی دوربین‌هایشان و یا اضافه نمودن امکانات جدید بر روی آن، نسخه‌های جدیدتری از این نرم‌افزار را در سایتهایشان بصورت رایگان عرضه می‌نمایند که کاربران می توانند با گرفتن آن، طبق دستورالعمل همراه نرم افزار، آن را بر روی دوربین‌هایشان نصب نمایند. با نصب این نرم افزار ممکن است دوربین شما دارای قابلیتهای جدیدی شود و یا بعضی از اشکالاتی که قبلا داشت برطرف شود. ضمنا باید بسیار دقت نمود که مراحل نصب نرم افزار داخلی را با دقت و مطابق دستور خاص ارائه شده برای همان مدل دوربین انجام داد وگرنه ممکن است دوربین شما نرم افزار قبلی را هم از دست بدهد و دیگر راهی برای درست کردن آن توسط خود شما نباشد.
نرم افزارهای داخلی دوربین های کانن
شرکت کانن از اوایل سال 2003 تا کنون نرم افزارهای داخلی جدیدی برای دوربینهای مدل EOS 10D ،EOS DIGITAL REBEL/EOS 300D، PowerShot S400 DIGITAL ELPH ، DIGITAL IXUS 400 ، PowerShot G5 ، PowerShot S50 ، PowerShot A70 ، PowerShot A60 ، PowerShot A300 ، PowerShot SD100 DIGITAL ELPH ، DIGITAL IXUS II، EOS-1Ds و پرینتر مستقیم خود CP-300 ارائه نموده است که از سایت این شرکت قابل دریافت می‌باشد. بعضی از دوربین‌های کانن که با تکنولوژی PictBridge سازگار نبودند با نصب این نرم افزار قابلیت گرفتن پرینت مستقیم با پرینترهای دارای این تکنولوژی را دارا می‌شوند و در بعضی دیگر، قابلیتهای جدیدی به دوربین اضافه می شود.
برای اینکه بفهمید دوربین شما دارای نرم افزار جدید است یا نه می توانید در صفحه مربوط به نرم افزار داخلی همان مدل دوربین، شماره بدنه دوربین (که در زیر دوربین نوشته شده است) را وارد نمایید تا بفهمید دوربین شما نیاز به این نرم افزار دارد یا نه، چون بعد از ارائه یک نرم افزار داخلی جدید، خود شرکت روی دوربین هایی که از آن پس تولید می کند آخرین نرم افزار داخلی را قرار می دهد. اگر دوربین شما نیاز به نصب نرم افزار داخلی نسخه جدید داشته باشد صفحه گرفتن نرم افزار باز می‌شود، وگرنه صفحه ای باز می شود که به شما می گوید که دوربین شما نیازی به نصب نرم افزار ندارد. در اینجا به عنوان نمونه مراحل نصب نرم افزار داخلی را برای دوربین Powershot A70 شرح میدهیم. این نرم افزار داخلی، امکان پرینت مستقیم با تکنولوژی PictBridge که در پرینترهای جدید عکس اپسون و کانن وجود دارد را به این دوربین اضافه می نماید.

تجهیزات لازم برای نصب نرم افزار داخلی دوربین (PowerShot A70)

1- کامپیوتر
2- دوربین
3- باتری با شارژ کامل
4- کابل USB
5- کارت حافظه همراه دوربین
6- دیسک فشرده نرم افزارهای دوربین Solution Disk
7- دستورالعمل نصب نرم افزار داخلی
8- نرم افزار داخلی جدید

دستورالعمل نصب نرم افزار داخلی

1- نرم افزار داخلی را از این صفحه بگیرید.
2- در محل گفته شده شماره سریال دوربین را وارد نمایید. توضیحات داده شده را کامل مطالعه نموده و دستورالعمل نصب نرم افزار را که بصورت یک فایل PDF است بگیرید و مطالعه نمایید.
3- نرم افزار داخلی را که بصورت یک پرونده فشرده است را باز نمایید.
4- برنامه داخل پرونده باز شده بنام "UploadFirmware" را اجرا نمایید. دستورهای مرحله به مرحله برنامه را انجام دهید.
5- کارت حافظه را درون دوربین گذارده و دوربین را به پورت USB کامپیوتر وصل نمایید.
6- وقتی دستورهای برنامه تمام شده، برنامه داخلی درون کارت حافظه دوربین شما بارگذاری شده است. اکنون دوربین را خاموش نموده و کابل USB را از کامپیوتر و دوربین جدا نمایید.
7- دوربین را در مد Replay (مرور عکسها) روشن نمایید.
8- دکمه منوی دوربین Menu را فشار داده و گزینه Firm Update… را انتخاب نموده و دکمه Set را فشار دهید.
9- وقتی که پیغام مبنی بر اطمینان از نصب نرم افزار داخلی نشان داده شد، OK را انتخاب نمایید و دکمه SET را بزنید تا بازنویسی نرم افزار داخلی شروع شود. چند دقیقه ای تا پایان این کار طول می‌کشد.
10- برای اطمینان از درستی نصب نرم افزار داخلی نرم افزار ZoomBrowser (برای Windows) یا ImageBrowser (برای مکینتاش) همراه دوربین را اجرا نمایید.
11- کامپیوتر را با کابل USB به کامپیوتر وصل نمایید و شماره نسخه نرم افزار را چک نمایید.


برای سایر مدلهای دوربین کانن و نیز مارکهای دیگر مراحل انجام کار کمابیش مشابه روش فوق می‌باشد، ولی باز هم تاکید می کنم که قبل از انجام این کار حتما و حتما دستورالعمل خاص آن دوربین را که همراه نرم افزار داخلی مربوطه ارائه می‌گردد مطالعه نمایید تا دچار مشکل نشوید.
در پایان بد نیست بدانید که هکرها دست از سر دوربین‌های دیجیتال نیز برنداشته اند و جدیدا یک هکر روسی نرم افزار داخلی دوربین Canon EOS 300D را هک نموده و امکانات جدیدی به آن اضافه نموده است که اطلاعات بیشتر در این مورد را می توانید از نوشته نعما در انجمن دیجیتال بخوانید. البته باید توجه داشت که استفاده از یک نرم افزار داخلی دستکاری شده ، هیچ تضمینی ندارد و ممکن است به خرابی دوربین و ایجاد مشکلات زیادی منجر شود.